Een van de stilste fouten in een maandafsluiting is de factuur die er niet is. De huur van augustus die nog niet binnen is, de maandelijkse licentie die de leverancier een maand oversloeg, de verzekeringspremie die ineens per kwartaal kwam. In de winst-en-verliesrekening valt zo'n ontbrekende post niet op: de kosten zijn gewoon wat lager. Pas maanden later, als de factuur alsnog komt, springt het resultaat.
De controletechniek: per relatie door de tijd kijken
De accountanalyse draait de blik om. In plaats van per grootboekrekening kijk je per crediteur of debiteur, en in plaats van naar het saldo kijk je naar het patroon over de maanden. Zet je de facturen van elke leverancier in een rij met twaalf maandkolommen, dan zie je in één oogopslag welke leveranciers elke maand factureren en waar een maand leeg is. Die lege cel bij een maandelijkse leverancier is bijna altijd een nog te ontvangen post die je in de afsluiting moet opnemen, of een factuur die nog ergens in een mailbox ligt.
Dezelfde matrix laat dubbele facturen zien (twee keer het bedrag in één maand), verschuivingen (een factuur in de verkeerde maand geboekt) en aan de debiteurenkant een klant die stilletjes is gestopt met afnemen. Het is de controle die accountants bij een jaarrekening ook doen, maar dan maandelijks en vooraf in plaats van achteraf.
Zo werkt het in Easyclose
De accountanalyse zet de facturen per crediteur en debiteur in een maandmatrix. Zo zie je per relatie hoe de bedragen door het jaar lopen, en spoor je vergeten of dubbele facturen op. Met de schakelaar bovenaan wissel je tussen Crediteuren en Debiteuren; daarnaast kun je zoeken op naam of nummer en filteren op alleen relaties met een mogelijk gat.
De maandmatrix lezen
Elke rij is een relatie, elke kolom een maand, en helemaal rechts staat het jaartotaal. Een lege of stille maand toont een puntje. Klik je op een rij, dan opent een venster met het detail per maand (gefactureerd tegenover betaald of ontvangen).
| Relatie | jun | jul | aug | sep | okt | Totaal 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| C201De Graaf Technische Groothandel | 41.200 | 38.900 | 44.100 | 39.700 | 42.300 | 486.500 |
| C207AutoLease Compleet | 5.100 | 5.100 | 5.100 | 5.100 | 5.100 | 61.200 |
| C211Druktemakers Marketingmaandelijks | 2.450 | 2.450 | 2.450 | 2.450 | 26.950 | |
| Totaal (5 relaties) | 51.200 | 48.900 | 51.650 | 49.700 | 52.300 | 1.187.640 |
Automatische signalering van gaten
Relaties die normaal elke maand een factuur sturen, krijgen het label maandelijks. Ontbreekt er dan een maand, dan markeert Easyclose die cel oranje met een uitroepteken: een mogelijk gat. In de demo levert C211 Druktemakers Marketing elke maand een marketingfee, maar de factuur van augustus ontbreekt; die maand licht daarom oranje op. Met de knop Alleen mogelijke gaten filter je in één klik op alleen de relaties waar iets mist.
Klik op een relatie om door te klikken naar de afzonderlijke boekingen; zie Drill-down tot de boekingsregel.
Veelgestelde vragen
Wat is een accountanalyse?
Een controle waarbij je de gefactureerde bedragen per crediteur of debiteur in een maandmatrix zet en per relatie naar het patroon over de maanden kijkt. Lege maanden bij een leverancier met een vast maandelijks patroon wijzen op een ontbrekende factuur; dubbele bedragen in één maand op een dubbele boeking.
Hoe vind je ontbrekende facturen vóór de maandafsluiting?
Zet de facturen per leverancier in een maandmatrix en zoek bij leveranciers met een vast maandelijks patroon naar lege maanden. Een lege maand bij zo'n leverancier is vrijwel altijd een factuur die nog niet is ontvangen of ingeboekt. Neem het bedrag op als nog te betalen post, zodat de kosten in de juiste maand landen.
Wat is het verschil tussen een accountanalyse en een ouderdomsanalyse?
Een ouderdomsanalyse kijkt naar openstaande posten en hoe oud ze zijn (wie betaalt te laat). Een accountanalyse kijkt naar het patroon van gefactureerde bedragen per relatie over de maanden (is de boekhouding compleet). De eerste gaat over liquiditeit, de tweede over volledigheid.
Waarom horen kosten in de maand waarin ze zijn gemaakt?
Omdat het resultaat per maand anders niet vergelijkbaar is. Dit is het toerekeningsbeginsel: kosten en opbrengsten worden toegerekend aan de periode waarop ze betrekking hebben, niet aan de maand waarin de factuur toevallig binnenkomt. Een huurfactuur die een maand te laat wordt geboekt, maakt de ene maand te goed en de volgende te slecht.