EBITDA is het resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie: het bedrijfsresultaat voordat je rekening houdt met de manier waarop de onderneming is gefinancierd en met de spreiding van eerdere investeringen over de jaren. In het Nederlands is dat het bedrijfsresultaat voor afschrijvingen en amortisatie, waarbij amortisatie staat voor de afschrijving op immateriële vaste activa zoals goodwill of ontwikkelde software. In de praktijk zegt iedereen gewoon EBITDA, ook in Nederlandse rapportages.
EBITDA is geen wettelijk voorgeschreven cijfer en staat als zodanig niet in de jaarrekening. Het is een kengetal dat je zelf afleidt uit de winst-en-verliesrekening. Dat betekent ook dat twee mensen met dezelfde boekhouding een andere EBITDA kunnen presenteren, en dat de opbouw belangrijker is dan het getal.
Hoe bereken je EBITDA?
Er zijn twee routes, en ze horen op precies hetzelfde bedrag uit te komen. Kom je op een verschil, dan zit er een post tussen die je in de ene route wel en in de andere niet hebt meegenomen.
- Van onderaf. Begin bij het nettoresultaat na belasting en tel op wat je eruit wilt halen: de vennootschapsbelasting, de rente en de afschrijvingen op materiële en immateriële vaste activa. Formule: nettoresultaat plus belasting plus rente plus afschrijving.
- Van bovenaf. Begin bij de omzet, trek alle bedrijfskosten af tot en met het bedrijfsresultaat, en tel daar de afschrijvingen weer bij op. Formule: bedrijfsresultaat plus afschrijving.
Bij beide routes let je op drie dingen. Neem rente per saldo: rentelasten min rentebaten, want beide horen bij de financiering. Neem alle afschrijvingen mee, dus ook de amortisatie van goodwill en een eventuele afwaardering die als afschrijving in de kosten staat. En laat het resultaat uit deelnemingen buiten beschouwing als je de EBITDA van de werkmaatschappij zelf wilt weten, want dat is geen eigen operationeel resultaat.
Waarom kijken banken, kopers en investeerders naar EBITDA?
EBITDA haalt drie keuzes uit het resultaat die per bedrijf sterk verschillen: hoe het is gefinancierd, hoe het fiscaal is gestructureerd en hoe zwaar het in het verleden heeft geïnvesteerd. Wat overblijft, ligt dichter bij de vraag hoe goed de onderneming zelf draait. Daardoor is het getal populair op vier plekken.
- Vergelijken tussen bedrijven. Twee installatiebedrijven met dezelfde omzet en marge kunnen een heel verschillende nettowinst hebben, alleen doordat de een met vreemd vermogen werkt en de ander niet.
- Bankconvenanten. Financiers spreken vaak een verhouding af tussen de netto schuld en de EBITDA, en een rentedekking op basis van EBITDA. Dan is het getal geen mening meer, maar een afspraak in de kredietovereenkomst.
- Waardering. Bij verkoop van een mkb-bedrijf wordt de prijs vaak besproken als een factor maal de EBITDA. Elke euro extra EBITDA telt dan meerdere keren in de prijs.
- Benadering van de operationele kasstroom. Afschrijving kost geen geld in het jaar zelf, dus EBITDA lijkt op wat er aan geld binnenkomt uit de bedrijfsvoering.
Die laatste reden is meteen de gevaarlijkste. EBITDA is een ruwe benadering van de kasstroom en die benadering klopt vaak niet, zoals hieronder blijkt.
Waar geeft EBITDA een verkeerd beeld?
EBITDA laat vier dingen weg die in het echt wel geld kosten.
- Investeringsbehoefte. Een machinepark slijt echt. Wie afschrijving wegdenkt, denkt de vervangingsinvestering weg. Bij een bedrijf dat elk jaar voor 150.000 euro moet vervangen, is de EBITDA structureel 150.000 euro te rooskleurig als maat voor wat er overblijft.
- Werkkapitaal. Groei kost geld. Wie 20 procent meer omzet draait, heeft meer voorraad en meer debiteuren. Die euro's staan wel in de EBITDA als winst, maar niet op de bankrekening.
- Aflossing. Rente ligt buiten de EBITDA, aflossing komt er sowieso niet in voor. Een bedrijf met 400.000 euro aflossing per jaar heeft die euro's nodig, hoe mooi de EBITDA ook is.
- Huren tegenover kopen of leasen. Twee transportbedrijven met dezelfde economie kunnen een heel andere EBITDA laten zien. Het ene bedrijf huurt de trucks en betaalt 180.000 euro huur per jaar, wat volledig in de bedrijfskosten zit en dus de EBITDA verlaagt. Het andere koopt dezelfde trucks met een lening en boekt 150.000 euro afschrijving en 30.000 euro rente, allebei buiten de EBITDA. De uitgaande geldstroom is vergelijkbaar, de EBITDA verschilt 180.000 euro.
Daarom hoort EBITDA nooit alleen op een pagina te staan. Zet het kengetal naast de investeringen, de aflossingsverplichting en de ontwikkeling van het werkkapitaal, zoals in een goed maandpakket gebeurt. Op een financieel dashboard geldt hetzelfde: een EBITDA-tegel zonder kasstroomtegel ernaast nodigt uit tot de verkeerde conclusie.
Wat is genormaliseerde EBITDA?
De genormaliseerde EBITDA is de EBITDA gecorrigeerd voor posten die niet horen bij de normale, doorlopende bedrijfsvoering. Het doel is een getal dat een koper of financier mag doortrekken naar volgend jaar. Vier soorten correcties komen vaak voor.
- Een eenmalige bate of last. De boekwinst op een verkocht pand, een schikking, een verzekeringsuitkering of de kosten van een verhuizing. Die komen volgend jaar niet terug en gaan er dus uit.
- Een niet-marktconform salaris van de directeur-grootaandeelhouder. Wie zichzelf ver onder marktniveau beloont, laat de winst kunstmatig hoog uitkomen. De correctie brengt de beloning terug op wat een externe directeur zou kosten. De fiscale kant hiervan stem je af met je accountant.
- Privékosten en posten die niet bij de onderneming horen. Een auto, een boot, een pand van de aandeelhouder dat tegen een niet-zakelijke huur wordt verrekend.
- Een reorganisatie of een eenmalig project. Afvloeiingskosten of de invoering van een nieuw systeem drukken het resultaat één keer, niet structureel.
De regel is simpel: elke correctie moet je kunnen onderbouwen met een boekingsregel, een contract of een offerte. Bij een bedrijfsverkoop wordt hier het gesprek gevoerd. De verkoper wil zoveel mogelijk correcties optellen, de koper streept alles door wat niet hard is. Een lijstje normalisaties zonder bewijs kost aan de onderhandelingstafel meer geloofwaardigheid dan het aan waarde oplevert.
Rekenvoorbeeld: van nettoresultaat naar genormaliseerde EBITDA
Een handelsbedrijf draait 4.200.000 euro omzet. Het nettoresultaat na belasting is 236.000 euro, de vennootschapsbelasting bedraagt 74.000 euro, de rentelasten zijn per saldo 38.000 euro en de afschrijvingen 165.000 euro. In het resultaat zit een boekwinst van 45.000 euro op een verkocht bedrijfspand. Daarnaast keert de directeur-grootaandeelhouder zichzelf een salaris uit dat 60.000 euro onder marktniveau ligt.
| Stap | Bedrag in euro's |
|---|---|
| Nettoresultaat na belasting | 236.000 |
| Bij: vennootschapsbelasting | 74.000 |
| Bij: rente per saldo | 38.000 |
| Bij: afschrijvingen | 165.000 |
| EBITDA | 513.000 |
| Af: eenmalige boekwinst pand | -45.000 |
| Af: correctie salaris directeur-grootaandeelhouder | -60.000 |
| Genormaliseerde EBITDA | 408.000 |
De route van onderaf geeft dus 236.000 plus 74.000 plus 38.000 plus 165.000 is 513.000 euro. De route van bovenaf komt op hetzelfde uit. Het bedrijfsresultaat is 348.000 euro, want daar zijn de afschrijvingen al af; tel de 165.000 euro afschrijving erbij en je staat weer op 513.000 euro. Ter controle loopt het ook terug: 348.000 min 38.000 euro rente is 310.000 euro resultaat voor belasting, min 74.000 euro belasting is 236.000 euro netto.
Na de twee normalisaties blijft 513.000 min 45.000 min 60.000 is 408.000 euro over. De EBITDA-marge is de EBITDA gedeeld door de omzet: 513.000 gedeeld door 4.200.000 is 12,2 procent, genormaliseerd 408.000 gedeeld door 4.200.000 is 9,7 procent. Dat scheelt 2,5 procentpunt, en het genormaliseerde percentage is het percentage waarmee je verder rekent.
Wat het verschil doet in een waardering: bij een factor vijf staat de ongecorrigeerde EBITDA voor 2.565.000 euro en de genormaliseerde voor 2.040.000 euro. Het verschil van 105.000 euro aan EBITDA is 525.000 euro aan prijs. Zo hard telt een normalisatie door, in beide richtingen. Vindt een koper terecht dat een correctie ontbreekt, dan kost dat vijf keer het jaarbedrag.
Wat gaat er in de praktijk mis met EBITDA?
- Leaseobjecten dubbel corrigeren. Bij financial lease staat het object op de balans en boek je afschrijving en rente. Wie die afschrijving optelt bij het resultaat én daarnaast de volledige leasetermijn als kosten laat staan, telt hetzelfde object twee keer mee. Kijk eerst hoe het contract in de boekhouding is verwerkt, en corrigeer daarna pas.
- Elke tegenvaller eenmalig noemen. Als een bedrijf drie jaar op rij een eenmalige last van rond de 50.000 euro normaliseert, is die last niet eenmalig maar structureel. Een normalisatie die zich herhaalt, is gewoon een kostenpost.
- EBITDA tonen zonder de investeringen eronder. Een EBITDA van 513.000 euro naast een jaarlijkse vervangingsinvestering van 300.000 euro is een heel ander verhaal dan dezelfde EBITDA bij een bedrijf zonder machinepark. Presenteer beide getallen op dezelfde pagina.
- Maanden vergelijken terwijl de afschrijving niet per maand loopt. Wordt de afschrijvingsstaat maar één keer per kwartaal bijgewerkt, dan staan er twee maanden zonder afschrijving en één met een drievoudige last. Op EBITDA-niveau valt dat weg, maar het bedrijfsresultaat springt en de vergelijking met vorige maand klopt niet. Zorg dat de afschrijving elke maand wordt geboekt.
- EBITDA gebruiken bij een liquiditeitsvraag. De vraag of het geld er in oktober is, beantwoord je niet met EBITDA maar met een prognose van de in- en uitgaande stromen, inclusief btw, aflossing en werkkapitaal.
EBITDA is een goed vergelijkingsgetal en een slecht kompas op zichzelf. Bereken het langs beide routes zodat je zeker weet dat het klopt, normaliseer met bewijs in de hand, en zet het maandelijks naast de vorige periode en de begroting, zoals bij het vergelijken met budget en vorig jaar. Dan blijft het wat het is: een nuttige samenvatting van hoe de onderneming zelf draait.
Zo werkt het in Easyclose
In Easyclose bouw je EBITDA op als tussentelling in je eigen rapportagestructuur: je sleept de grootboekrekeningen naar rubrieken en zet de subtotalen zo neer dat het bedrijfsresultaat, de afschrijvingen, de rente en de belasting elk apart zichtbaar blijven. De EBITDA-marge voeg je toe als berekende regel, een percentage van de omzet. Die structuur geldt voor alle administraties, dus de opbouw is bij elke BV gelijk.
Daarna vergelijk je de uitkomst per maand, cumulatief of over de laatste twaalf maanden met budget, vorig jaar en de vorige periode, met een heatmap die een afwijkende maand laat opvallen. Elk bedrag klikt door tot de boekingsregel, zodat je een eenmalige bate of een leasetermijn met bewijs terugvindt voordat je hem normaliseert. Naast de EBITDA zet je op hetzelfde dashboard de kasstroom en het werkkapitaal. Boeken doe je in je boekhoudpakket; corrigeren dus ook. Bekijk het in de demo.
Veelgestelde vragen
Wat is EBITDA?
EBITDA is het resultaat voor rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie, oftewel het bedrijfsresultaat voordat je rekening houdt met de financiering en met de spreiding van eerdere investeringen. Amortisatie is de afschrijving op immateriële vaste activa zoals goodwill of software. Het is geen wettelijk voorgeschreven cijfer uit de jaarrekening, maar een kengetal dat je zelf afleidt uit de winst-en-verliesrekening.
Hoe bereken je EBITDA?
Op twee manieren, die hetzelfde bedrag horen op te leveren. Van onderaf: nettoresultaat na belasting plus vennootschapsbelasting plus rente per saldo plus alle afschrijvingen. Van bovenaf: het bedrijfsresultaat plus de afschrijvingen. Bij een nettoresultaat van 236.000 euro, 74.000 euro belasting, 38.000 euro rente en 165.000 euro afschrijving komt de EBITDA uit op 513.000 euro. Verschillen tussen beide routes wijzen op een vergeten post.
Wat is genormaliseerde EBITDA?
Genormaliseerde EBITDA is de EBITDA gecorrigeerd voor posten die niet bij de normale, doorlopende bedrijfsvoering horen. Gebruikelijke correcties zijn een eenmalige bate of last, een salaris van de directeur-grootaandeelhouder dat niet marktconform is, privékosten en de kosten van een reorganisatie. Het doel is een getal dat een koper of financier mag doortrekken naar volgend jaar. Elke correctie moet met een boekingsregel of contract te onderbouwen zijn.
Wat is een goede EBITDA-marge?
De EBITDA-marge is de EBITDA gedeeld door de omzet. Een algemeen goed percentage bestaat niet: een groothandel met veel doorloop en weinig eigen productie zit van nature veel lager dan een softwarebedrijf. In de praktijk vergelijk je daarom vooral met je eigen historie, met je begroting en met bedrijven die hetzelfde doen. Een dalende marge bij gelijkblijvende omzet is altijd een signaal.
Is EBITDA hetzelfde als cashflow?
Nee. EBITDA benadert de operationele kasstroom, maar laat vier dingen weg die wel geld kosten: vervangingsinvesteringen, de toename van werkkapitaal bij groei, aflossing op leningen en de betaalde belasting. Een bedrijf kan een mooie EBITDA hebben en toch krap zitten. Voor de vraag of het geld er volgende maand is, gebruik je een liquiditeitsprognose met de in- en uitgaande stromen, niet de EBITDA.
Waarom wordt EBITDA gebruikt bij de waardering van een bedrijf?
Omdat EBITDA de financierings- en investeringskeuzes van de vorige eigenaar uit het resultaat haalt, waardoor een koper ziet hoe de onderneming zelf draait. De prijs wordt vaak besproken als een factor maal de genormaliseerde EBITDA. Dat maakt normalisaties zwaar: bij een factor vijf is 105.000 euro verschil in EBITDA gelijk aan 525.000 euro verschil in prijs. Onderbouw daarom elke correctie.